~ Ditar dashurie i një shkrimtari ~

Nata X

Ti nuk je e vetmja që më ke pyetur pse u martova. Pse aq i ri. Dhe pse kjo ngjarje pati ndikim aq të madh në formimin tim si njeri dhe si artist.

E vërteta është se rrethanat e martesës sime janë një histori më vete, sa interesante, po aq edhe komike. Mbi të gjitha është një rrëfim për marrëzinë e kohës që e jetuam nën robëri. Një kohë kur gjithçka ndodhte aty për aty, në një çast; një kohë kur gëzimi për atë lloj jete buthtonte në rrethana banaliteti e shëmtie, por edhe kur trishtimi vinte mu atëherë kur dukej se e donim jetën, sido që të ishte ajo.

Në një ditë të nxehtë korriku, bashkë më një grup shokësh, po kalonim nëpër fshatin Hade. Vetëm disa ditë më parë, aty kishte ndodhur një plojë e madhe mes UÇK-së dhe forcave serbe. I gjithë fshati ishte braktisur dhe kudo ndihej era e shtëpive të djegura apo edhe e ndonjë kufome. Hade në Kosovë ishte bërë si Hadi i Greqisë antike. Kudo kishte gjurmë zjarri, tymi dhe vdekjeje.

Edhe pse u treguam të kujdesshëm, policia serbe na diktoi. Gjithçka ndodhi sa hap e mbyll sytë. Ne ishim në makinë kur, nga të dyja anët e rrugës, sikur mbinë nga dheu policët serbë të armatosur deri në dhëmbë. Kishin qenë fshehur dhe ne nuk i kishim vënë re. Që të gjithë ishin me maska. Sikur të ishin hije, me armët gati për të shtënë, lëvizën me të shpejtë drejt nesh. Një skenë vërtet rrëqethëse. Unë e dija se ç’mund të ndodhte, ndaj dhe reagova i pari. E dija se, po të bënim qoftë edhe lëvizjen më të vogël të gabuar, ata do të na vrisnin të gjithëve. Më kishte rastisur disa herë të shihja viktima në situata të ngjashme. Në mendje m’u përimtua pamja e makinës sonë që bëhej shoshë nga plumbat. Policët serbë në fillim qëllonin e pastaj bënin pyetje!

-Pa menduar më gjatë, ngrita duart dhe i vura në dritare.

-Ngrijini duart dhe vendosini te dritaret! – u thashë shokëve. Ata më dëgjuan në çast dhe bënë siç u thashë.

Mos qëlloni! Mos qëlloni! – iu drejtova me zë të lartë policëve në gjuhën serbe. Bënte vapë, dritaret e makinës ishin të hapura dhe e dija se policët mund të më dëgjonin.

Ata na u afruan ngadalë. Silleshin përreth nesh si bishat pranë gjahut të plagosur. Dhe vetëm kur u bindën se nuk kishim armë në duar, na nxorën nga makina. Ashtu nën tytat e armëve, që ndonjëherë na afroheshin edhe deri te vrima e veshit, na kontrolluan për armatim. Ishim me fat se asnjëri nga shokët nuk ishte i armatosur, por kjo nuk mjaftoi që të shpëtonim. Njëri nga policët na urdhëroi të lëviznim dhe më pas na rreshtoi pas një ledhi. Mendova se ai çast do të shënonte fundin tonë dhe se nuk do të arrinim të shpëtonim gjallë. Policët, që me siguri kishin marrë pjesë në luftime, dukeshin tejet të egërsuar dhe në mendje kishin pushkatimin. Në fshatin e shkretuar ishim vetëm ne dhe ata. Dhe ne ishim në mëshirën e tyre.

Thonë se, para vdekjes, njeriu e sheh tërë jetën e vet. Në ato çaste, ndonëse isha i bindur se do të vdisnim, unë nuk pashë asgjë. As nuk pashë e as nuk dëgjova. E tërë bota rreth meje ishte errësuar. Është interesante se si njeriu frikohet deri në çastin kur mendon se do të vdesë, por kur e kupton se më në fund kjo po ndodh, papritmas e kaplon një ndjenjë qetësie. Mund të duket ngjethëse, por në atë çast m’u kujtuan pulat që therte gjyshi im në fshat. M’u kujtua qetësia e tyre para çastit të fundmë. Ashtu ishim edhe ne në ato imta. Dallimi i vetëm qe se ne ishim njerëz, ndonëse policët serbë na trajtonin sikur të ishim kafshë për t’u therur.

Në ato çaste, providenca sikur ma zgjidhi gjuhën dhe, me shumë qetësi, nisa të flisja në gjuhën serbe. U thashë se kishim humbur rrugën. Tërë kohën kisha në mendje fjalët e një mikut tim, i cili kishte marrë pjesë në luftën e Bosnjës. Ai më kishte thënë se, nëse me fjalë arrin të mbijetosh në tri minutat e para, atëherë shtohen gjasat për të shpëtuar. Serbishtja ime ishte shumë e rrjedhshme dhe mbase kjo i befasoi policët, të cilët nisën të bërbëlitnin. Unë për vete i zgjidhja me shumë kujdes fjalët dhe ndërkaq e kuptova që situata po shtensionohej. Kaluan thuajse pesë minuta me atë farë bisede dhe policët i ulën armët. Pas kësaj, shpëtuam vetëm me shuplaka, grushte dhe shkelma vitheve. Ironike, po ç’të bënim? E duruam dajakun si burrat e madje duhej t’i falënderonim.

Pas kësaj na liruan dhe unë u ktheva në Prishtinë. Gjëja e parë që bëra ishte t’i telefonoja nënës. Doja jo vetëm që t’ia dëgjoja zërin, por edhe të bindesha se me të vërtetë ende isha gjallë. Por aty nisi aventura tjetër e radhës. Nëna nuk priti që t’i shpjegoja se çfarë më kishte ndodhur atë ditë, por vetëm më tha: “Kthehu në shtëpi, se të shtunën martohesh.” E shtuna ishte vetëm pas tri ditëve. Unë ndërkaq e kisha harruar se familja ime kishte bërë plane martese. Ishte kohë lufte. Asokohe edhe martesat ishin formë e rezistencës. Dhe kështu, erdhi e shtuna.

Nusja ishte dashuria ime e gjimnazit. Ajo ishte bukuroshja e gjeneratës së saj. Pas saj vraponin shumë, por përkundër konkurrencës së ashpër, ajo u bë e imja. Vendimtare u bë një letër që ia kisha dërguar. E kishte lexuar dhe e kishte rilexuar. Dhe letra ishte bërë shkak që ajo të dashurohej me mua. Në të vërtetë, ishte dashuruar me shpirtin tim, se gjithçka tjetër ishte si në ëndërr. Ajo ishte shumë e bukur, ndërsa unë vetëm një nga ata tipat “e këqij, por me fat”. Patëm një romancë shumë interesante dhe ishim bashkë që prej pesë vjetësh. Sidoqoftë, në rrethana të tjera, me siguri nuk do të ngutesha për martesën. Së paku, ndoshta do të prisja edhe ndonjë vit, por edhe këtë zhvillim e kuptova si një nga ato shtigjet e paparashikuara ku të çon jeta. E pastaj erdhën ato fazat kur njeriu beson se është i pashëm, i ri dhe beqar. Me dorën në zemër, dua të them se këtë fazë ende nuk e kam tejkaluar!

Pas çdo faze të re të jetës që kaloja, vazhdoja ta ndieja zbrazësinë brenda vetes ngase merresha me gjithçka, por jo me atë që dija të bëja më mirë. Zbrazëtia shtohej sa më shumë kohë kalonte që nuk shkruaja. Dhe erdhi një çast kur kjo zbrazësi ishte bërë si gjeratore e çdo herë e më fuqishëm jehonte një zë që e përjetoja si alarm. Alarm për të bërë diçka. Alarm për të ndryshuar.

Është interesant se, sa herë mendoja nevojën për ndryshim, nevojën për t’u vënë themel ideve të mia, që të kthehesha në burim, në thelbin e të gjitha energjive të shpirtit tim, gjithnjë kthehesha në kujtimet e asaj ditë në fshatin Hade. Atëherë, ndërsa shestoja dredhinë për të shpëtuar, kisha gjetur kohë t’ia bëja vetes një premtim. Premtova se, nëse shpëtoja, nëse ajo llomotitja ime me fjalë serbisht do të bëhej shkak që ne të shpëtonim, atëherë do të bëhesha rrëfimtar! Do të rrëfeja ngaqë e ndieja se kisha diçka për të thënë.

Alarmi brenda vetes më kujtonte se nuk mund t’i bishtnoja më këtij premtimi. Këto ndjenja i kam shprehur shumë më vonë, në një etyd të shkurtër, që e kam shkruar shumë vite më pas.

Mendon se dikujt do t’i bjerë ndërmend se ti meriton më shumë?

Beson se, një ditë, do ta shohin se brenda teje ka zënë vend një ëndërr që mund ta përthekojë të gjithë botën ?

E di se po pret që të gjitha këto të ndodhin!

Në këtë pritje gjen siguri.

Por ky është një justifikim qyqarësh!

Po ata prej të cilëve ti po pret aq shumë, një ditë do të thonë: “Po pse heshte? Pse nuk na the?”

Mos u friko nga e sotmja.

Çdo njeri vdes.

Por guximi, atë që e tregon në këtë jetë, vetëm ai jehon në amshueshmëri.

Mos lejo që rruga jote, prej këtu e deri në amshim, të jetë e shtruar e tëra vetëm nën hije.

Rebelohu!

 

Këtë bëra edhe unë.

U rebelova.

U rebelova ndaj kotësisë me të cilën jetoja çdo ditë.

U rebelova ndaj kthetrave të jetës, që më përplasnin herë më një anë e herë në tjetrën.

U rebelova ndaj të gjithë atyre që më thoshin se duhej të isha i kënaqur me atë që kisha dhe të mos kërkoja më shumë.

Është e vërtetë se prita më shumë se dhjetë vjet, por më në fund u rebelova.

Nuk mund të lejoja që ëndrra ime të mbetej nën hijen e gjërave të tjera në jetë. Duhej ta mbaja premtimin që i kisha bërë vetes atë ditë në fshatin Hade.